In het kader van de acties rondom het voorakkoord togen we afgelopen maandag met zo’n honderd man naar het hoofdkantoor van de FNV vakcentrale om Agnes Jongerius een gouden tomtom aan te bieden. Daarin voorgeprogrammeerd de adressen van de leden. Het verzoek was om eens bij ze langs te gaan om te praten over de pensioendeal, een actieve uitnodiging om onder de Haagse kaasstolp vandaan te kruipen en terug te keren naar haar leden. Agnes pareerde met het feit dat ze niet erg technisch is ingesteld. Bekijk hier de uitzending van uitgesproken VARA.

‘Full House!’ roept iemand op Het Plein in Den Haag. In opdracht van FNV Bondgenoten hebben we hier een casino gebouwd. Daarnaast ontwierp Detour het campagnebeeld. “Wij willen duidelijk maken dat de huidige ‘pensioendeal’ slecht in elkaar zit. Er wordt met pensioenen gegokt”, zegt Leen van der List, bestuurder van de bond en campagneleider van deze actie.
En dit is slechts de eerste ronde; medewerkers van FNV Bondgenoten, de vrouwen uitgedost in cocktailjurken en de heren gehesen in tuxedo’s, heten nieuwsgierige mensen die een kijkje komen nemen welkom. Een aantal meter verderop is een vergadering gepland waarbij alle hoofdrolspelers van het principe akkoord aanwezig zullen zijn; Henk Kamp, Bernhard Wientjes en Agnes Jongerius.”

Jongerius, zichtbaar verrast door de actie, weigerde het casino binnen te treden. “Ik ben nog nooit in een casino geweest en wil dat zo houden. Ik speel op safe”. “Jammer”, zegt Van den Bergh, “het was sportief van Agnes geweest als ze mee zou doen. Er is nu niet veel ruimte voor discussie.”

Ook Wientjes speelde niet mee en Henk Kamp nam de achteringang om de toegestroomde pers te ontlopen. Toch is de actie geslaagd. “We hebben onze boodschap duidelijk gemaakt. FNV Bondgenoten staat als één man achter ons voorstel en we zijn tegen dit casino pensioen.” In de aanloop naar het referendum voor de leden (stem NEE!) blijven wij onderdeel van de tegenpartij. Meer informatie hier. Fotografie is van Chris de Bode. Wordt vervolgd…

Er is iets met de pensioenen aan de hand. En dat is meer dan slechts een onderbuikgevoel. De vork zit als volgt in de steel: In juni 2010 hebben werkgevers en werknemers in een pensioenakkoord premiestabilisatie afgesproken voor de toenemende levensverwachting. Maar als er een crisis is en het gaat minder goed met de beleggingen van pensioenfondsen, moeten werkgevers en werknemers samen verantwoordelijk blijven en kunnen praten over premieverhogingen tijdens cao onderhandelingen. Dat betekent dat de bijstortverplichting van werkgevers, die sommige fondsen hebben, moet blijven bestaan. En dat sociale partners bij cao onderhandelingen afspraken kunnen maken hoe regelingen te verbeteren. Daar moeten werkgevers naar rato aan bijdragen.

Daarnaast zijn wij van mening dat de overheid moet zorgen voor een goede AOW uitkering, die jaarlijks omhoog gaat met de verdiende lonen. Om een sterk pensioenstelsel te houden, ook bij tegenwind.

En hiervoor dienden wij in actie te komen. In zeer korte tijd ontwierpen wij een flashmob actie, een spandoek van ruim 150 m² en een in giethars gegoten setje trappers. Deze kreeg dhr. Wientjes (voorzitter werkgeversorganisatie VNO-NCW) namens de kaderleden van FNV Bondgenoten aangeboden met de uitnodiging om mee te trappen. Op een zonovergoten donderdag-middag bij het hoofdkantoor van de SER in Den Haag verzamelden zich zo’n 130 leden.

De vakbond heeft inmiddels al ruim 40.000 ondertekende petities opgehaald bij leden voor een goed en zo zeker mogelijk pensioen, met een eerlijke verdeling van de risico’s tussen werkgevers en werknemers, net als nu het geval is. Hier kan je de petitie tekenen. Fotografie is van Floris de Jong, illustratie van de hand van Leon Martakis.

“Wij, de schoonmakers van nederland, worden pas zichtbaar wanneer het afval zich opstapelt. In het voorjaar van 2010 traden we massaal uit de onzichtbaarheid. Het was de langste staking sinds 1933! We eisten respect en waardering. We lieten zien dat er zonder ons grote chaos ontstond op Schiphol, op kantoren en op stations. Wij, de Schoonmakers, zullen opnieuw van ons laten horen. En het afval is ons wapen!” -Zo staat er op het afvalmuseum geschreven. Om de legendarische staking te herdenken heeft Detour haar krachten gebundeld met kunstenaar Matthijs de Bruijne en ontwierpen we het afvalmuseum. Hierin wordt, door het tentoonstellen van voorwerpen gevonden door de schoonmakers van NL tussen het afval, opnieuw het verhaal verteld van een groep mensen wiens verhaal gehoord mag worden. Matthijs de Bruijne verzamelde de verhalen van de schoonmakers op locatie. Sommige verhalen zijn grappig of ontroerend, maar meestal blijf je achter met een gevoel dat er toch iets mis is met ons collectieve polderideaal. Lijkt daar toch iemand de dupe van te worden? En zijn het eigenlijk alleen de schoonmakers?
Naast het afvalmuseum ontwierpen wij ook een fotoexpositie over de staking en de spiksplinternieuwe website van de schoonmakers. Hou deze website in de gaten om te weten waar het afvalmuseum te zien zal zijn in de toekomst!

Afgelopen zaterdag was het exact één jaar geleden dat de schoonmakers van Nederland de langste staking sinds 1933 in gingen. Na negen weken staken werd er een akkoord bereikt. Op 19 maart werd dit gevierd. Onder meer door het uitbrengen van het boek ‘Tegenmacht’, over de schoonmakersstaking in sociaal-economisch perspectief. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan de minister voor sociale zaken en werkgelegenheid Henk Kamp. Hem werd wel een boodschap meegegeven: de Rijksoverheid is met 11% van alle schoonmaakopdrachten de grootste opdrachtgever van Nederland. Toch wordt het werk nog steeds op basis van prijs, en niet op basis van kwaliteit uitbesteed, en duurt de prijzenslag in de schoonmaaksector onverminderd voort. Meer achtergrond: hier. Het door ons ontworpen tegenmacht hier.

Our new government has cut back heavily on the budget for the arts in the Netherlands. While the budget for art and culture in the Netherlands is one of the lowest in Europe, our new government of VVD, CDA with the support of PVV, have decided to cut art subsidies by almost 50%.
This illustration is made for the Slash/art image bank against this austerity policy.

Voor fnv bondgenoten maakten wij een twaalf-delige afficheserie met als doel meer leden te werven binnen de schoonmaaksector. Samen met fotograaf Joyce Vlaming reisden we naar alle hoeken van het land om daar lokaal de schoonmakers op de foto te zetten. We fotografeerden Christine, Malti, Therese, Peter, Wanda, Mohammed, Annie, Sülleyman, Angelique, Kapi, Brahim, Bert, Emma, Michel, John, Abdelali, Henk, Els, Ali, Cynthia, Priscilla, Bilgihan, Ahmed M, Tim, Ad, Nicole, Ahmed B, Banaëssa, Köksal, Coring, Lorie en Francia. Power to the Schoonmakers dus.

Werkgevers en bonden in de schoonmaakbranche hebben na negen weken staken gisteravond laat overeenstemming bereikt over een cao voor de schoonmaaksector. Volgens werkgeversorganisatie OSB heeft de nieuwe cao een looptijd van twee jaar. De werknemers krijgen er per 1 juli dit jaar 1 procent bij en op 1 januari 2011 nog eens. Op 1 juli 2011 komt er nog 0,75 procent bij. ”Eind 2011 krijgen de schoonmakers een eindejaarsuitkering van 0,75 procent”, aldus Rob Bongenaar, directeur van de grootste werkgeversorgsanisatie in de schoonmaak, OSB.

Daarnaastkrijgen schoonmakers die met succes een Nederlandse taalcursus doorlopen in hun eigen tijd 750 euro uit het scholingsfonds. ”De uitzendkrachten die gestaakt hebben, behouden hun werk”, meldde FNV-bestuurder Ron Meyer.

Ondanks de kou is de sfeer uitgelaten op het Jaarbeursplein in Utrecht. Er wordt gedanst en op fluitjes geblazen. Actievoerders scanderen leuzen als: ‘Actie Actie!’ en ‘Wij willen respect’. Een brassband met trommels en blazers zweept de menigte op, terwijl op het podium cabarettière Jetty Mathurin de schoonmakers een hart onder de riem steekt.

Uitgerust met de grootste poetsdoek ter wereld (ruim 200 m²) protesteerden ruim vijfhonderd schoonmakers dinsdagmiddag op het Jaarbeursplein in Utrecht voor betere arbeidsomstandigheden.

Ziek? Snipperdag inleveren!
Stephanie Oomens (42) uit Breda werkt al 25 jaar als schoonmaakster. “De werkdruk wordt steeds groter en het werk steeds viezer. Ik ben aangenomen voor de ochtenden, maar moet nu ook avonden en ’s nachts werken, zonder toeslag. Als ik van 18:00 tot 01:00 uur werk, krijg ik 56 euro. Als ik ziek ben, krijg ik de eerste twee wachtdagen niet uitbetaald. Maar als ik mij langer ziek meld, zegt mijn baas, ‘neem eerst maar een snipperdag op’. Vroeger deed je dat, want toen kreeg je nog een bonus als je het hele jaar niet ziek was geweest, maar dat is nu ook afgeschaft.”

‘Alles stijgt, behalve salaris’
Ook F. Batan (43), nu vijf jaar werkzaam als schoonmaker bij het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) in Amsterdam, eist een betere cao. “Al mijn kosten, zoals de huur en de zorgverzekering gaan elk jaar automatisch omhoog, maar mijn loon blijft gelijk.”

Geen reiskostenvergoeding
Schoonmaker Levent Polatli (38) uit Rotterdam vult aan: “De baas weigert loonsverhoging, ook krijgen we geen reiskostenvergoeding en kunnen we geen Nederlandse les volgen. We hebben nooit een eigen plek en werken daarom door zonder te pauzeren. Vandaag komen we op voor onze rechten.”

Meteen daarna wordt hij door collega’s meegetrokken in een kring om de Griekse Sirtaki te dansen. Op het podium spreekt Agnes Kant van de SP. “Directeuren met een chauffeur hebben geen reiskostenvergoeding nodig, maar misschien moeten jullie hen eens een tijdje laten vervuilen!”

Intimidatie
Toch doen niet alle schoonmakers mee aan de 24-uurs-staking. Batan: “Veel collega’s doen niet mee uit angst, anderen verdienen vandaag extra door overuren te maken.”
Demet Ekinci (24), een van de zes aanwezige organizers van FNV Bondgenoten erkent de intimidatie door werkgevers. “Vooral mensen met een tijdelijk contract durven niet te staken uit angst voor ontslag of overplaatsing.”

Organizers
Het inzetten van organizers door de vakbond is volgens Ekinci een groot succes. “Werknemers zien dat zij zelf de vakbond zijn.” Landelijk zijn er nu acht organizers actief in de schoonmaakindustrie en in mei komen er nog zeven bij, zegt ze enthousiast.

Nieuwe actie aangekondigd
De landelijke staking dinsdagmiddag vormt een hoogtepunt in de Schoon Genoeg campagne die al vier maanden bezig is. Vakbondsbestuurder Linda Voortman van FNV: “Werkgevers hebben tot nu toe nog geen enkele toezegging gedaan. We geven ze tot 1 maart om te reageren, anders komen we op 9 maart met een nieuwe grote staking op Schiphol.”

De trommels roffelden gisteren oorverdovend toen een groep van bijna 100 schoonmakers voor de tweede keer in twee weken de facility managers van Nationale Nederlanden, het WTC, Robeco en het Erasmus MC te Rotterdam wilde opzoeken, om deze aan te spreken op hun verantwoordelijkheid voor het afsluiten van te goedkope contracten met de schoonmaakbedrijven. Bij de private instellingen was niemand bereid om de schoonmakers te woord te staan, in tegenstelling tot het Erasmus MC dat alle medewerking verleende aan een stille actie waarbij de schoonmakers de mogelijkheid aangrepen het hart van de facility manager te verwarmen door hem een bos bloemen aan te bieden. Mind you, gemaakt van schoonmaakdoekjes.