Voor FNV bondgenoten maakten wij een twaalf-delige afficheserie met als doel meer leden te werven binnen de schoonmaaksector. Samen met fotograaf Joyce Vlaming reisden we naar alle hoeken van het land om daar lokaal de schoonmakers op de foto te zetten. We fotografeerden Christine, Malti, Therese, Peter, Wanda, Mohammed, Annie, Sülleyman, Angelique, Kapi, Brahim, Bert, Emma, Michel, John, Abdelali, Henk, Els, Ali, Cynthia, Priscilla, Bilgihan, Ahmed M, Tim, Ad, Nicole, Ahmed B, Banaëssa, Köksal, Coring, Lorie en Francia. Power to the Schoonmakers dus.

Werkgevers en bonden in de schoonmaakbranche hebben na negen weken staken gisteravond laat overeenstemming bereikt over een cao voor de schoonmaaksector. Volgens werkgeversorganisatie OSB heeft de nieuwe cao een looptijd van twee jaar. De werknemers krijgen er per 1 juli dit jaar 1 procent bij en op 1 januari 2011 nog eens. Op 1 juli 2011 komt er nog 0,75 procent bij. ”Eind 2011 krijgen de schoonmakers een eindejaarsuitkering van 0,75 procent”, aldus Rob Bongenaar, directeur van de grootste werkgeversorgsanisatie in de schoonmaak, OSB.

Daarnaastkrijgen schoonmakers die met succes een Nederlandse taalcursus doorlopen in hun eigen tijd 750 euro uit het scholingsfonds. ”De uitzendkrachten die gestaakt hebben, behouden hun werk”, meldde FNV-bestuurder Ron Meyer.

Ondanks de kou is de sfeer uitgelaten op het Jaarbeursplein in Utrecht. Er wordt gedanst en op fluitjes geblazen. Actievoerders scanderen leuzen als: ‘Actie Actie!’ en ‘Wij willen respect’. Een brassband met trommels en blazers zweept de menigte op, terwijl op het podium cabarettière Jetty Mathurin de schoonmakers een hart onder de riem steekt.

Uitgerust met de grootste poetsdoek ter wereld (ruim 200 m²) protesteerden ruim vijfhonderd schoonmakers dinsdagmiddag op het Jaarbeursplein in Utrecht voor betere arbeidsomstandigheden.

Ziek? Snipperdag inleveren!
Stephanie Oomens (42) uit Breda werkt al 25 jaar als schoonmaakster. “De werkdruk wordt steeds groter en het werk steeds viezer. Ik ben aangenomen voor de ochtenden, maar moet nu ook avonden en ’s nachts werken, zonder toeslag. Als ik van 18:00 tot 01:00 uur werk, krijg ik 56 euro. Als ik ziek ben, krijg ik de eerste twee wachtdagen niet uitbetaald. Maar als ik mij langer ziek meld, zegt mijn baas, ‘neem eerst maar een snipperdag op’. Vroeger deed je dat, want toen kreeg je nog een bonus als je het hele jaar niet ziek was geweest, maar dat is nu ook afgeschaft.”

‘Alles stijgt, behalve salaris’
Ook F. Batan (43), nu vijf jaar werkzaam als schoonmaker bij het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) in Amsterdam, eist een betere cao. “Al mijn kosten, zoals de huur en de zorgverzekering gaan elk jaar automatisch omhoog, maar mijn loon blijft gelijk.”

Geen reiskostenvergoeding
Schoonmaker Levent Polatli (38) uit Rotterdam vult aan: “De baas weigert loonsverhoging, ook krijgen we geen reiskostenvergoeding en kunnen we geen Nederlandse les volgen. We hebben nooit een eigen plek en werken daarom door zonder te pauzeren. Vandaag komen we op voor onze rechten.”

Meteen daarna wordt hij door collega’s meegetrokken in een kring om de Griekse Sirtaki te dansen. Op het podium spreekt Agnes Kant van de SP. “Directeuren met een chauffeur hebben geen reiskostenvergoeding nodig, maar misschien moeten jullie hen eens een tijdje laten vervuilen!”

Intimidatie
Toch doen niet alle schoonmakers mee aan de 24-uurs-staking. Batan: “Veel collega’s doen niet mee uit angst, anderen verdienen vandaag extra door overuren te maken.”
Demet Ekinci (24), een van de zes aanwezige organizers van FNV Bondgenoten erkent de intimidatie door werkgevers. “Vooral mensen met een tijdelijk contract durven niet te staken uit angst voor ontslag of overplaatsing.”

Organizers
Het inzetten van organizers door de vakbond is volgens Ekinci een groot succes. “Werknemers zien dat zij zelf de vakbond zijn.” Landelijk zijn er nu acht organizers actief in de schoonmaakindustrie en in mei komen er nog zeven bij, zegt ze enthousiast.

Nieuwe actie aangekondigd
De landelijke staking dinsdagmiddag vormt een hoogtepunt in de Schoon Genoeg campagne die al vier maanden bezig is. Vakbondsbestuurder Linda Voortman van FNV: “Werkgevers hebben tot nu toe nog geen enkele toezegging gedaan. We geven ze tot 1 maart om te reageren, anders komen we op 9 maart met een nieuwe grote staking op Schiphol.”

De trommels roffelden gisteren oorverdovend toen een groep van bijna 100 schoonmakers voor de tweede keer in twee weken de facility managers van Nationale Nederlanden, het WTC, Robeco en het Erasmus MC te Rotterdam wilde opzoeken, om deze aan te spreken op hun verantwoordelijkheid voor het afsluiten van te goedkope contracten met de schoonmaakbedrijven. Bij de private instellingen was niemand bereid om de schoonmakers te woord te staan, in tegenstelling tot het Erasmus MC dat alle medewerking verleende aan een stille actie waarbij de schoonmakers de mogelijkheid aangrepen het hart van de facility manager te verwarmen door hem een bos bloemen aan te bieden. Mind you, gemaakt van schoonmaakdoekjes.

Onlangs presenteerde we het tweede campagnebeeld uit de serie ter ondersteuning van de “schoon genoeg-campagne”. Portretteerde we vorige maand de Brazilliaanse Thérèse, dit keer ontvingen wij Marokkaanse Mohammed in onze studio. Ook hij heeft er schoon genoeg van.

Tijdens een estafette-staking gisteren bezochten actievoerende schoonmakers een aantal grote opdrachtgevers op de Zuidas te Amsterdam. Facilty managers van ABN Amro, het WTC en de VU Poliklinieken kregen een petitie aangeboden waarin de schoonmakers een betere CAO eisen. Behalve hoger loon, zijn een betere reiskostenvergoeding en Nederlandse taalles inzet van de acties. Deze acties zijn gepaard gegaan met het uitvoeren van “onze” reverse grafitti-actie. Fotografie van Rob Nelisse en Onno van Buuren.

Als onderdeel van onze acties voor een betere cao, zijn schoonmakers in Nederland afgelopen zaterdag in Amsterdam gestart met een recordpoging. We willen in het Guinness Book of Records komen met de grootste poetsdoek ter wereld.

Behalve dat we met de recordpoging aandacht willen krijgen voor hun strijd voor een loonsverhoging, een reiskostenvergoeding en meer opleidingsmogelijkheden, heeft de megapoetsdoek ook een symbolische waarde. “De doek is nodig om de gierigheid van de opdrachtgevers en de onrechtvaardigheid van de regering weg te poetsen”, zei Judy Lock, schoonmaakster op Schiphol. “We worden eerst uitgeperst door gierige opdrachtgevers en dan nog eens door onze slaafse werkgevers die onmogelijke beloftes doen. We hebben schoon genoeg van de extreme werkdruk, respectloze behandeling en te lage beloning die van dat hele systeem het gevolg zijn.”

Vorige week maandag lieten de werkgevers in de schoonmaak het ultimatum verlopen dat vakbond voor schoonmakers FNV Bondgenoten hen had gesteld na vijf vruchteloze onderhandelingsronden voor een nieuwe cao. De schoonmakers startten daarom zaterdag met een reeks van acties. Bij elk van die acties worden schoonmakers en sympathisanten opgeroepen om een schoonmaakdoekje mee te nemen en dat te signeren. Alle doekjes worden door ons aan elkaar genaaid om uiteindelijk de grootste poetsdoek ter wereld te vormen.

Eind februari wordt bekend hoe groot de Grootste Poetsdoek geworden is. De recordpoging is aangemeld bij Guinness om een plekje te krijgen in het Book of Records. Fotografie is van Rob Nelisse.

Het kruimeldieven-gedrag van de schoonmaakbedrijven houdt de schoonmaaksector in een houtgreep. Opdrachtgevers maken forse winsten maar hebben geen aandacht voor goede schoonmaak. Zij willen steeds lagere prijzen. Schoonmaakbedrijven stemmen vrijwel altijd in met onmogelijke en extreem lage prijzen. Zij nemen genoegen met steeds kleinere kruimeltjes. De grote almachtige Opdrachtgever wordt immers nooit tegengesproken. En zo brommen en ronken de Kruimeldiefjes door… op zoek naar kruimeltjes. Schoonmakers zijn de dupe! Géén reiskostenvergoeding, geen loonstijging, geen opleidingen, slechte naleving van de cao en extreem hoge werkdruk.

De Vakbond van Schoonmakers heeft vorige week woensdag het OSB-congres in de Brabanthallen in Den Bosch opgefleurd. Wij waren er bij maar niet eerder in de mogelijkheid een post te maken van de actie doordat wij al een week verstoken zijn van internet in onze studio. Hoe dan ook, bijeenkomsten van Kruimeldiefjes zullen voortaan vaker worden vereerd met de aanwezigheid van opstandige schoonmakers.

Stelt u zichzelf de vraag: BEN IK OOK EEN KRUIMELDIEF?
Of steun ik de vooruitgang van schoonmakers?

Omroep Brabant legde de actie vast op video. Fotografie voor de flyer werd gedaan door Bernard Dongen.

Een ‘parlement’ van 100 schoonmakers stelde afgelopen zaterdagmiddag de praktijken in de sector aan de kaak. Ze presenteerden in de raadzaal van het stadhuis in Amsterdam een witboek. Met daarin verhalen van schoonmakers en de praktijken van schoonmaakbedrijven en hun opdrachtgevers. Detour deed het grafisch ontwerp van zowel het witboek als de komende campagne. (fotografie door Rob Nelisse)

Aanleiding is het vastgelopen cao-overleg in de schoonmaak. Na vijf onderhandelingsronden zijn vakbonden en schoonmaakbedrijven elkaar niet genaderd. Werkgevers willen een nullijn voor de lonen in een sector, die toch al bekend staat om de slechte betaling. Schoonmaker Judy Lock: “Wij vragen niet veel van de bedrijven en de opdrachtgevers. Gewoon, dat we ons werk goed kunnen doen en onze gezinnen kunnen onderhouden.”

In de inleiding van het witboek is te lezen: ‘En dáárover gaat dit witboek. Schoonmakers die de sector aan de hand nemen, met de neus op de feiten drukken en alternatieven bieden. Van lose-lose naar win-win. Op naar een betere toekomst!’

We kenden onze rechten niet.
In het boek komen schoonmakers aan het woord, zoals Theresse Baros (deze vurige Braziliaanse is tevens het model afgebeeld op de cover van het witboek): ‘Schoonmakers worden soms bijna gezien als slaven, maar dat zijn we niet. Wij hebben onze slechte positie altijd allemaal geaccepteerd. Omdat de meesten van ons slecht Nederlands spreken. We wisten niet wat onze rechten waren. En daar maken de bazen misbruik van. We moeten samenwerken.’

Hoe gaan bedrijven om met hun schoonmakers?
Ook is er aandacht voor grote bedrijven. Hoe gaan zij om met hun schoonmakers? Zoals de Vrije Universiteit, die wil gaan voor duurzame en maatschappelijk verantwoorde inkoop. Hoe pakt dit goede voornemen uit voor de schoonmakers? Of de schoonmakers ook iets gaan merken van deze duurzame inkoop, is afwachten. Vooralsnog lijken ze niet echt in beeld te zijn – letterlijk. Writer in residence Christine Otten schreef onlangs een artikel over de schoonmakers die ze sprak op de Vrije Universiteit. ‘Mensen merken ons pas op als er niet wordt schoongemaakt’, vertelde Brian (34). ‘Ze nemen ons voor lief. Soms is het net alsof ze ons echt niet zien.’ To be continued…

www.wijhebbenerschoongenoegvan.nl

Vandaag stemt de Tweede Kamer over een wetsvoorstel voor een algemeen kraakverbod. Even ter herinnering: zonder kraken waren het centrum van Utrecht en Amsterdam nu grote kantorencomplexen geweest. De meeste poppodia zouden niet bestaan. Ook sociale initiatieven als de daklozenopvang zouden het moeilijker hebben gehad. En wat te denken van woningnood en wachtlijsten? Dit wetsvoorstel werkt leegstand van woningen en kantoren juist in de hand. Op www.kraakpetitie.nl tekenden zo’n 15.000 mensen tegen dit wetsvoorstel. Samen met Bram Nijssen ontwierpen wij het campagnebeeld.