Ondanks de kou is de sfeer uitgelaten op het Jaarbeursplein in Utrecht. Er wordt gedanst en op fluitjes geblazen. Actievoerders scanderen leuzen als: ‘Actie Actie!’ en ‘Wij willen respect’. Een brassband met trommels en blazers zweept de menigte op, terwijl op het podium cabarettière Jetty Mathurin de schoonmakers een hart onder de riem steekt.
Uitgerust met de grootste poetsdoek ter wereld (ruim 200 m²) protesteerden ruim vijfhonderd schoonmakers dinsdagmiddag op het Jaarbeursplein in Utrecht voor betere arbeidsomstandigheden.
Ziek? Snipperdag inleveren!
Stephanie Oomens (42) uit Breda werkt al 25 jaar als schoonmaakster. “De werkdruk wordt steeds groter en het werk steeds viezer. Ik ben aangenomen voor de ochtenden, maar moet nu ook avonden en ’s nachts werken, zonder toeslag. Als ik van 18:00 tot 01:00 uur werk, krijg ik 56 euro. Als ik ziek ben, krijg ik de eerste twee wachtdagen niet uitbetaald. Maar als ik mij langer ziek meld, zegt mijn baas, ‘neem eerst maar een snipperdag op’. Vroeger deed je dat, want toen kreeg je nog een bonus als je het hele jaar niet ziek was geweest, maar dat is nu ook afgeschaft.”
‘Alles stijgt, behalve salaris’
Ook F. Batan (43), nu vijf jaar werkzaam als schoonmaker bij het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) in Amsterdam, eist een betere cao. “Al mijn kosten, zoals de huur en de zorgverzekering gaan elk jaar automatisch omhoog, maar mijn loon blijft gelijk.”
Geen reiskostenvergoeding
Schoonmaker Levent Polatli (38) uit Rotterdam vult aan: “De baas weigert loonsverhoging, ook krijgen we geen reiskostenvergoeding en kunnen we geen Nederlandse les volgen. We hebben nooit een eigen plek en werken daarom door zonder te pauzeren. Vandaag komen we op voor onze rechten.”
Meteen daarna wordt hij door collega’s meegetrokken in een kring om de Griekse Sirtaki te dansen. Op het podium spreekt Agnes Kant van de SP. “Directeuren met een chauffeur hebben geen reiskostenvergoeding nodig, maar misschien moeten jullie hen eens een tijdje laten vervuilen!”
Intimidatie
Toch doen niet alle schoonmakers mee aan de 24-uurs-staking. Batan: “Veel collega’s doen niet mee uit angst, anderen verdienen vandaag extra door overuren te maken.”
Demet Ekinci (24), een van de zes aanwezige organizers van FNV Bondgenoten erkent de intimidatie door werkgevers. “Vooral mensen met een tijdelijk contract durven niet te staken uit angst voor ontslag of overplaatsing.”
Organizers
Het inzetten van organizers door de vakbond is volgens Ekinci een groot succes. “Werknemers zien dat zij zelf de vakbond zijn.” Landelijk zijn er nu acht organizers actief in de schoonmaakindustrie en in mei komen er nog zeven bij, zegt ze enthousiast.
Nieuwe actie aangekondigd
De landelijke staking dinsdagmiddag vormt een hoogtepunt in de Schoon Genoeg campagne die al vier maanden bezig is. Vakbondsbestuurder Linda Voortman van FNV: “Werkgevers hebben tot nu toe nog geen enkele toezegging gedaan. We geven ze tot 1 maart om te reageren, anders komen we op 9 maart met een nieuwe grote staking op Schiphol.”